Het hieronder afgebeelde padmodel is een visualisatie van een partiële test van de Morele Fundamenten Theorie (MFT) van Jonathan Haidt en collega’s. MFT werd gecreëerd om te verklaren hoe en waarom moraliteit zo sterk varieert tussen culturen en tevens zoveel overeenkomsten en terugkerende thema’s vertoont. De theorie vertrekt daarbij vanuit een evolutionair kader. De centrale vraag waarop de theorie een antwoord formuleert is: Wat zijn de determinanten van een moreel oordeel? Volgens MFT zijn morele oordelen het resultaat van morele intuïties en morele emoties. In een recente studie (De Buck & Pauwels, 2022) werden de relaties onderzocht tussen dimensies van empathie en moreel oordelen in de context van verschillende vormen van normovertreding. In één geval werd een vignette gebruikt waarin een diefstal wordt beschreven. Aan respondenten werd gevraagd in welke mate zij stelen/diefstal als verkeerd beschouwen.
Je vindt hieronder het padmodel dat om didactische redenen is vereenvoudigd.
Welke variabelen in het model zijn ‘intermediaire’ variabelen?
- Empathische bezorgdheid en empathische perspectiefneming
- Moreel oordeel (Stelen is OK)
- Morele intuïties (individualiserend en groepsgericht), geanticipeerde schuld en morele boosheid
- Alleen geanticipeerde schuld en morele boosheid
Hint: Intermediaire variabelen ontvangen pijlen én sturen pijlen door — zij liggen tussen exogene en endogene variabelen.
- Typ je antwoord als één enkel getal (1-4) om je keuze aan te geven