Evolutie van het aantal personenwagens per brandstofsoort in België

Gegevens

Voor deze oefening werken we met cijfermateriaal afkomstig van de Belgische overheid, meer bepaald Statbel (https://statbel.fgov.be/nl/themas/mobiliteit/verkeer/voertuigenpark#news).

Per jaar beschikken we over het aantal personenwagens per brandstofsoort in België. De gegevens beslaan de periode van 2007 tot en met 2025.

De gegevens zijn samengebracht in het bestand "veh_parc_nl.csv". Als voorbeeld zie je hieronder de eerste regels van het bestand.

De kolommen in het bestand zijn als volgt:

• brandstof: de brandstofsoort, één van volgende mogelijkheden: Benzine, Diesel, Gas, Elektriciteit of Hybride
• jaar: het jaar van de telling
• personenwagens: het aantal personenwagens van deze brandstofsoort in dat jaar (geheel getal met de spatie als scheidingsteken voor de duizentallen)

Opgelet! Er zijn niet voor elke jaar voor alle brandstofsoorten gegevens beschikbaar in het bestand.

Opgave

• aantal_wagens

  Schrijf een functie aantal_wagens met één argument: de naam van een brandstofsoort (string)

  De functie leest het bestand "veh_parc_nl.csv" in en retourneert een dictionary met als sleutels de voorkomende jaartallen (int) en bijhorende waarden het aantal personenwagens voor de opgegeven brandstofsoort in dat jaar (int).

  Voorbeeld

  >>> aantal_wagens("Benzine")
  {2007: 2247799, 2008: 2161807, 2009: 2092472, 2010: 2035578, 2011: 2005481, 2012: 1981861, 2013: 1992418, 2014: 2029688, 2015: 2091327, 2016: 2199038, 2017: 2335349, 2018: 2518942, 2019: 2709604, 2020: 2843903, 2021: 2951770, 2022: 3021102, 2023: 3096253, 2024: 3132607, 2025: 3136259}
        

• lopend_gemiddelde

  Schrijf een functie lopend_gemiddelde met drie argumenten: een brandstofsoort (string), een jaartal (int) en een strikt positief geheel getal n (int)

  De functie haalt de gegevens voor de opgegeven brandstofsoort op uit het databestand en berekent het gemiddelde aantal wagens voor de opgegeven brandstofsoort over de laatste n jaar(en) tot en met het opgegeven jaartal.

  Als niet alle gegevens beschikbaar zijn om het lopend gemiddelde te berekenen, retourneert de functie de string "niet beschikbaar".

  Voorbeelden

  >>> lopend_gemiddelde("Gas", 2014, 4)
  27637.25
                  

  >>> lopend_gemiddelde("Elektriciteit", 2026, 3)
  "niet beschikbaar"
                  

• trendscores

  Schrijf een functie trendscores met drie argumenten: een brandstofsoort (string), een strikt positief geheel getal n (int), zijnde het aantal jaren waarover het lopend gemiddelde wordt berekend en een strikt positief geheel getal k (int).

  De functie haalt de gegevens voor de opgegeven brandstofsoort op uit het databestand en berekent de trendscores voor alle mogelijke jaren in de dataset.

  De trendscore voor jaar j wordt gedefinieerd als het verschil tussen:

  • het lopend gemiddelde over n jaren voor jaar j
  • het lopend gemiddelde over n jaren voor jaar j - k

  
  Als niet alle gegevens beschikbaar zijn om de trendscore voor een bepaald jaar te berekenen, wordt dat jaar niet opgenomen in het resultaat.

  De functie retourneert een dictionary met als sleutels: de jaartallen (int) en bijhorende waarden de trendscores (int) voor dat jaar.

  De trendscores worden afgerond naar een geheel getal volgens de methode “van nul weg afronden”. Dit is de gebruikelijke manier van wiskundig afronden, maar wijkt af van de standaard afronding in Python.

  Concreet betekent dit:

  • positieve waarden met decimaal .5 worden naar boven afgerond (bv. 12.5 → 13)
  • negatieve waarden met decimaal .5 worden naar beneden afgerond (bv. -12.5 → -13)

  Voorbeelden

  >>> trendscores("Benzine", 2, 2)
  {2010: -140778, 2011: -106610, 2012: -70354, 2013: -33390, 2014: 17382, 2015: 73368, 2016: 134130, 2017: 206686, 2018: 281963, 2019: 347080, 2020: 349608, 2021: 283564, 2022: 209683, 2023: 160841, 2024: 127994, 2025: 75756}